Stanowisko Prokuratora Generalnego w sprawie „uchwały frankowej”

Kredyty frankowe - obrazek poglądowy

Wydanie uch­wały przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, w której Sąd Najwyższy ma udzielić odpowiedzi na 6 istot­nych dla frankow­iczów pytań, było już dwukrot­nie przekładane. Nie usta­ją speku­lac­je o tym, jaka będzie treść uch­wały. Tym­cza­sem swo­je stanowisko w spraw­ie zajął Proku­ra­tor Generalny.

Czy niedozwolone postanowienie umowne można zastąpić innym sposobem określenia kursu waluty?

Pier­wsze pytanie, na które odpowiedzieć ma Sąd Najwyższy brzmi:

„Czy w razie uzna­nia, że postanowie­nie umowy kredy­tu indek­sowanego lub denomi­nowanego odnoszące się do sposobu określa­nia kur­su walu­ty obcej stanowi niedoz­wolone postanowie­nie umowne i nie wiąże kon­sumen­ta, możli­we jest przyję­cie, że miejsce tego postanowienia zaj­mu­je inny sposób określe­nia kur­su walu­ty obcej wynika­ją­cy z przepisów prawa lub zwyczajów?”

Stanowisko Proku­ra­to­ra Gen­er­al­nego w zakre­sie odpowiedzi na tak postaw­ione pytanie jest jed­noz­nacznie korzystne dla frankow­iczów. W oce­nie Proku­ra­to­ra Generalnego:

W razie uzna­nia, że postanowie­nie umowy kredy­tu indek­sowanego lub denomi­nowanego odnoszące się do sposobu określa­nia walu­ty obcej stanowi niedoz­wolone postanowie­nie umowne i nie wiąże kon­sumen­ta, możli­we jest przyję­cie, że za zgodą kon­sumen­ta miejsce tego postanowienia zaj­mu­je inny sposób określa­nia kur­su walu­ty obcej wynika­ją­cy z przepisów o charak­terze dys­pozy­ty­wnym, o ile bez postanowienia takiego umowa nie może nadal ist­nieć, a stwierdze­nie nieważnoś­ci umowy zagrażało­by intere­som klien­ta oce­ni­anym na pod­staw­ie okolicznoś­ci ist­nieją­cych w cza­sie sporu, przy czym w pol­skim porząd­ku prawnym brak jest takich przepisów,które mogły­by znaleźć zas­tosowanie, nato­mi­ast nie jest dopuszczalne takie określe­nie kur­su walu­ty obcej na pod­staw­ie przepisów prawa o charak­terze ogól­nym lub zwyczajów.”

Czy umowa kredytu indeksowanego może wiązać dalej, gdy nie można ustalić kursu?

Drugie pytanie, na które odpowiedzieć ma Sąd Najwyższy, doty­czy możli­woś­ci wiąza­nia umowy kredy­tu indek­sowanego w razie niemożli­woś­ci ustal­e­nia wiążącego strony kur­su walu­ty obcej. Dokład­na treść pyta­nia to:

„Czy w razie niemożli­woś­ci ustal­e­nia wiążącego strony kur­su walu­ty obcej w umowie kredy­tu indek­sowanego do takiej walu­ty umowa może wiązać strony w pozostałym zakre­sie?

Zdaniem Proku­ra­to­ra Generalnego:

W razie niemożli­woś­ci ustal­e­nia wiążącego strony kur­su walu­ty obcej w umowie kredy­tu indek­sowanego do takiej walu­ty umowa nie może wiązać stron w pozostałym zakresie.”

Czy umowa kredytu denominowanego może wiązać dalej, gdy nie można ustalić kursu?

Trze­cie pytanie, który zająć ma się Sąd Najwyższy, jest bard­zo podob­ne do drugiego, z tym że doty­czy kredy­tu denomi­nowanego, a nie indek­sowanego i brzmi.

„Czy w razie niemożli­woś­ci ustal­e­nia wiążącego strony kur­su walu­ty obcej w umowie kredy­tu denomi­nowanego do takiej walu­ty umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie?”

W oce­nie Proku­ra­to­ra Generalnego:

W razie niemożli­woś­ci ustal­e­nia wiążącego strony kur­su walu­ty obcej w umowie kredy­tu denomi­nowanego do takiej walu­ty umowa nie może wiązać stron w pozostałym zakresie.”

Czy roszczenia banku i kredytobiorcy są niezależne?

Czwarte pytanie, na które ma odpowiedzieć Sąd Najwyższy, doty­czy sposo­by rozliczeń kredy­to­bior­cy i banku w przy­pad­ku nieważnoś­ci lub bezskutecznoś­ci umowy kredy­towej. Brz­mi ono:

„Czy w przy­pad­ku nieważnoś­ci lub bezskutecznoś­ci umowy kredy­towej, w wyko­na­niu której bank wypłacił kredy­to­bior­cy całość lub część kwoty kredy­tu, a kredy­to­bior­ca dokony­wał spłat kredy­tu, pow­sta­ją odręb­ne roszczenia z tytułu nien­ależnego świad­czenia na rzecz każdej ze stron, czy też pow­sta­je jedynie jed­no roszcze­nie, równe różni­cy spełnionych świad­czeń, na rzecz tej strony, której łączne świad­cze­nie miało wyższą wysokość?”

Na tak postaw­ione pytanie Proku­ra­tor Gen­er­al­ny odpowiedzi­ał następująco:

W przy­pad­ku nieważnoś­ci umowy kredy­towej, w wyko­na­niu której bank wypłacił kredy­to­bior­cy całość lub część kwoty kredy­tu, a kredy­to­bior­ca dokony­wał spłat kredy­tu, pow­sta­ją odręb­ne roszczenia z tytułu nien­ależnego świad­czenia na rzecz każdej ze stron.”

Od kiedy należy liczyć bieg przedawnienia?

Piąte pytanie, na które odpowiedzi udzielić ma Sąd Najwyższy to:

„Czy w przy­pad­ku nieważnoś­ci lub bezskutecznoś­ci umowy kredy­towej z powodu niedoz­wolonego charak­teru niek­tórych jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypła­conych z tytułu kredy­tu rozpoczy­na się od chwili ich wypłaty?”

W oce­nie Proku­ra­to­ra Generalnego:

W przy­pad­ku nieważnoś­ci umowy kredy­towej z powodu niedoz­wolonego charak­teru niek­tórych jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wpła­conych z tytułu kredy­tu rozpoczy­na się od chwili zak­wes­t­ionowa­nia przez kredy­to­bior­cę ważnoś­ci zawartej przez niego umowy kredytowej.”

Czy stronom przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z kapitału?

Ostat­nie, szóste pytanie, brzmi:

„Czy, jeżeli w przy­pad­ku nieważnoś­ci lub bezskutecznoś­ci umowy kredy­towej które­jkol­wiek ze stron przysługu­je roszcze­nie o zwrot świad­czenia spełnionego w wyko­na­niu takiej umowy, strona ta może również żądać wyna­grodzenia z tytułu korzys­ta­nia z jej środ­ków pieniężnych przez drugą stronę?”

Stanowisko Proku­ra­to­ra Gen­er­al­nego w kwestii wyna­grodzenia za korzys­tanie z kap­i­tału jest następujące:

W przy­pad­ku roszczeń o zwrot świad­czenia spełnionego w wyko­na­niu nieważnej umowy stron­ie nie przysługu­je wyna­grodze­nie z tytułu korzys­ta­nia z jej środ­ków pieniężnych przez drugą stronę.”

Cała treść doku­men­tu: Stanowisko Proku­ra­to­ra Gen­er­al­nego w spraw­ie III CZP 11/21

Zostaw komentarz